03 · Yeni işletme
Yeni işletme: ilk 30 günün kontrol listesi
İşe başlamanın ilk haftaları, sonradan düzeltmesi zahmetli olan kayıtların açıldığı dönemdir. Aşağıdaki liste, Erzincan’da ya da Türkiye’nin herhangi bir yerinde yeni açılan küçük bir işletmenin genellikle karşılaştığı adımları sırasıyla toplar. Her madde her işletme için geçerli değildir.
- Tarih
- Okuma
- 7 dakika
01
Kayıtlar ve bildirimler
- Vergi dairesine işe başlama bildirimi Şahıs işletmeleri işe başlamayı kanuni süresi içinde, genel kural olarak on gün içinde vergi dairesine bildirir. Şirketlerde bildirim, ticaret sicili tescili sırasında kurumlar arası yazışmayla yapılır.
- Yoklama Vergi dairesi, iş yerinin gerçekten faaliyete hazır olduğunu yerinde yoklamayla kontrol eder. İş yerinde tabela ve temel düzenin hazır olması süreci kolaylaştırır.
- Oda ve sicil kaydı Faaliyete göre ticaret odası veya esnaf ve sanatkârlar odası ile ilgili sicile kayıt yapılır.
- İş yeri açma ve çalışma ruhsatı Belediyeden alınır. Gerekli belgeler faaliyet türüne göre değişir; kira sözleşmesi ve yapı kullanma bilgileri sık istenir.
- Kendi sigortalılığınız Şahıs işletmesi sahiplerinin 4/b (Bağ-Kur) sigortalılığı vergi kaydıyla birlikte genellikle kendiliğinden başlar. Durumu e-Devlet üzerinden kontrol etmek yeterlidir.
02
Çalışanınız varsa
- SGK işyeri bildirgesi İşyeri, en geç ilk sigortalının çalışmaya başladığı gün SGK’ya bildirilerek tescil ettirilir.
- İşe giriş bildirgesi Her çalışan için, çalışmaya başlamadan önce verilir. Sonradan verilen bildirge idari para cezasına yol açabilir.
- Özlük dosyası ve puantaj İş sözleşmesi, kimlik bilgileri ve aylık puantaj düzeni en baştan kurulur; bordro bu kayıtlara dayanır.
03
Fatura, kasa ve banka düzeni
- Ayrı bir ticari banka hesabı İşletme ödemeleri ile kişisel harcamaları ayırmak, kayıtların ve mutabakatın sağlıklı olmasının ilk şartıdır.
- Fatura düzeni Kâğıt fatura mı, e-Arşiv mi, e-Fatura mı kullanılacağı faaliyet ve ciroya göre belirlenir. Yükümlülük yoksa da elektronik belgeye isteğe bağlı geçilebilir.
- Ödeme kaydedici cihaz Perakende satış yapan işletmelerin çoğu için ödeme kaydedici cihaz (yeni nesil yazar kasa) gerekir.
- Kira ödemesi İş yerini bir şahıstan kiraladıysanız, kira ödemesinden vergi kesintisi yapıp muhtasar beyannameyle beyan etmeniz gerekebilir.
- Defterlerin açılışı Kâğıt ortamda tutulacak defterler kullanılmaya başlanmadan önce noterde açılış onayına tabidir; e-defter kullananlar için süreç elektronik ortamda yürür.
04
Takvim ve belge saklama
- İlk beyan takvimi Hangi beyannameleri hangi ayda vereceğiniz (KDV, muhtasar, geçici vergi) faaliyetinize göre yazılı bir takvime dökülür.
- Belge teslim günü Alış ve satış belgeleri her ay aynı günlerde mali müşavire iletilir; gecikmeler beyan süresini daraltır.
- Saklama süresi Defter ve belgeler, Vergi Usul Kanunu’na göre ilgili oldukları yılı izleyen takvim yılından başlayarak beş yıl saklanır. Türk Ticaret Kanunu tacirler için on yıllık saklama öngörür; uzun olan süreyi esas almak güvenlidir.
Süreler ve yükümlülükler faaliyet türüne göre değişebilir. Kesin tarihler için Gelir İdaresi Başkanlığı vergi takvimini ve SGK duyurularını izleyin.